Ochtend of middag?

Voor veel hormoonwaarden geldt: liever in de ochtend prikken. Sommige hormonen hebben namelijk een duidelijk dag-nachtritme (circadiaans ritme), zoals testosteron, prolactine en cortisol. Als je één van deze hormonen laat prikken, dan is het advies om de afname te doen vóór 10:00 (cortisol het liefst vóór 09:00). Voor de testosteronspiegel kunnen we er echter wel vaak rekening mee houden met de interpretatie als deze desondanks later is geprikt.

Moet ik nuchter zijn?

Nuchter houdt in dat je minimaal 6 uur, en bij voorkeur 8-10 uur niets met calorieën hebt gegeten of gedronken (en dus ook geen melk of suiker de koffie of thee). Water en thee zijn prima. Bij de volgende bloedwaarden is nuchter zijn relevant:

  • Glucose
  • Insuline
  • Prolactine
  • Cortisol
  • Groeihormoon
  • Testosteron (tenzij je testosteron injecteert/smeert — dan geldt dit niet)

Timing bij vrouwen: waar zit je in je menstruatiecyclus?

Voor vrouwen met een natuurlijke menstruatiecyclus is timing belangrijk. Afhankelijk van wat je wilt weten met het bloedonderzoek, kun je de bloedafname het beste timen op cyclusdag 3-7 dan wel rond dag 21 (of 7 dagen na de ovulatie).

  • Cyclusdag 3–7 (vroege folliculaire fase):
    • Ben ik (al bijna) in de overgang?
    • Hoe zit het met mijn vruchtbaarheid?
  • Cyclusdag 21 (of 7 dagen na de ovulatie):
    • Ik heb last van PMS/PMDD
    • Diagnostiek naar PMOS (PCOS)
    • Heb ik een ovulatie gehad?

In sommige situaties is het nuttig om op beide momenten een bloedonderzoek te doen, bijvoorbeeld als we twijfelen over de aanwezigheid van PMOS (PCOS), of als we beter willen begrijpen wat de hormonale fluctuaties zijn bij PMS/PMDD.

Timing bij hormoontherapie

Bij gebruik van oestradiolspray/-gel en/of testosterongel

Na het aanbrengen van gel ontstaat een piekspiegel in de eerste uren. Graag meten we de hormoonspiegels (min of meer) op de piek. Plan de bloedafname daarbij zo dat deze ongeveer 4-6 uur na het aanbrengen van de gel/spray plaatsvindt. Houd er rekening mee dat je de gel/spray niet aanbrengt op de plaats waar de bloedafname wordt gedaan (dus binnenkant van de elleboog of onderarm).

Als je gewend bent om de gel/spray in de avond aan te brengen, dan kom je in de knoop met de timing van het bloedonderzoek. Breng daarom de gel/spray eenmalig de volgende ochtend aan, zodat je in de middag de bloedafname kunt plannen.

Bij gebruik van oestradiolpleisters

Bij voorkeur circa 24 uur na de laatste pleisterwissel.

Bij gebruik van testosteron- of oestradiolinjecties

We zijn dan vooral geïnteresseerd in de dalspiegel. Deze waarde geeft de laagste blootstelling in je interval weer. Dat betekent: prikken het liefst zo dicht mogelijk vlak vóór de volgende injectie.

Wanneer maakt timing weinig uit?

Voor verreweg de meeste andere bloedwaarden maakt de timing van het bloedonderzoek niet zoveel uit. Twijfel je? Neem dan contact met ons op.